ÞRJÁR SPÁR FYRIR GAMLÁRSKVÖLD

Það er eins og það sé eitthvert hálfkák í veðrinu á okkar slóðum þessa dagana. Skortur á hreinum línum sem eru svo einkennandi á veturna þegar nokkuð skýr hitamunur heimskautasvæðanna og hlýrra hafsvæða suður á heittempraða beltinu (30-40°N) knýr áfram veðurkerfin og bylgjugang í háloftunum frá vestri til austurs. Gangur meginveðurkerfanna er sunnarlega á Atlantshafinu og hann nær ekki tengslum við ískalt heimskautaloftið sem blessunarlega hefur haldið sig að mestu vel norðan Íslands.

Við lendum þarna á milli, hálfgert magnleysi, smáhvirflar á sveimi sem vita vart hvort þeir eru að koma eða fara. Greinilegur hitastigull frá ísröndinni vestan við Jan Mayen og suður fyrir Surtsey er kannski helsti gerandi í veðrinu þessa dagana.

Og reiknaðar veðurspár taka mið af þessu magnleysi, hver keyrsla býr til nýja útgáfu, ólíka þeirri síðustu. Ef við horfum til gamlárskvölds að þá þykir nú ólíklegt að mikið frost verði, eins og vísbendingar voru í reikningum í fyrradag (26. des).

Berum saman þrjár spár úr miðnæturkeyrslu 28. des. Þær gilda 31. des kl. 18.

Spá ECMWF. Þrjú kerfi sem vert er að gefa gaum. Kuldaskil með snjókomu. Nær inn á utanvert Snæfellsnes og yfir sunnanverða Vestfirði. Í öðru lagi er smálægð við ísröndina á Grænlandssundi. Hefur ekki áhrif hér. Þriðja kerfið er hluti stóru myndarinnar. Lægð er þá spáð á milli Skotlands og Íslands. Skil hennar nálgast austanvert landið með snjókomu og vaxandi NA-átt. Þessi spáð gerir að öðru leyti ráð fyrir hægum vindi og fallegu vetrarveðri.

Þessi spá er fengin með gervigreind frá Google og ein fimm slíkra sem teiknuð er upp og birt á síðu ECMWF . GraphCast ML kallast hún. Sýnir þrýstilínur og úrkomu. Öll meginatriði fyrri spárinnar sjást þarna. Lægðin norðvestur af Skotlandi. Úrkoman nær til Austurlands. Helst að minna sé gert úr snjókomu með kuldaskilunum hér vestur undan.

Ör framþróun er í gervigreindarspám um þessar mundir. Kunna ekkert um aflfræði lofthjúpsins og engum tímaháðum jöfnum er beitt til að reikna sig áfram. Þær taka hins vegar mið af endurgreiningum veðurs aftur til 1979 og stundum allt aftur til 1940. Veðrið frá degi til dags er í raun ekkert annað en endurtekningar af einhverju sem sést hefur áður. Gervigreindin lærir inn á mynstrið í fari veðurkerfanna og það að spá Google elti reiknuðu spána bendir til þess að veðurstaðan nú sé ekki svo óþekkt.

Að síðustu er spá GFS fyrir gamlársdag kl. 18. Þar er lægðin sýnd yfir Bretlandseyjum, skil hennar ná ekki til Íslands. Lægðardragið vissulega á Grænlandssundi og kuldaskilin hér fyrir vestan meira áberandi og snjókoma með þeim víða um vestan- og norðvestanvert landið.